Verhalen

Eind 1979 werden mijn moeder, broers, zus en ik onverwacht en op een heel harde manier geconfronteerd met het oorlogsverleden van mijn vader, Jack van den Brom. Op een zondagavond, onder het eten, ging de telefoon. Het was voor mijn vader. Toen hij het gesprek had beëindigd kon hij niets anders zeggen dan: “Hebben ze me toch gevonden”.

Het leeghalen van het huis van een tante in 2008 geeft het leven van de broers Teunisjan en Jan van Ewijk een totaal onverwachte wending. In het huis wordt een foto gevonden met twee schattige meisjes. Een van de meisjes lijkt sprekend op oma.

Mijn moeder is van Indische afkomst, een gegoede familie. Ik meen dat mijn opa arts was of zo, en mijn moeder zelf heeft de HBS doorlopen in Nederlands-Indië. Al op jonge leeftijd is ze getrouwd met een man van Perzisch-Armeense afkomst. Ze leidden een comfortabel leven in Surabaya, met een groot huis, bijna een paleis, en een stalhouderij vol met paarden, zo heb ik me laten vertellen. Na de inval van de Jappen is haar man door de Jappen en pelopors vermoord. Mijn moeder bleef achter met drie jonge kinderen, zij zijn alle vier in een Jappenkamp terechtgekomen. Mijn moeder heeft veel gruweldaden moeten zien. Haar eigen nicht was door de pelopors opengereten waar ze bij was. Na afloop van de oorlog zwoer ze bij zichzelf dat ze geen donkere man meer zou trouwen. Ze wilde alleen nog maar met blanke mannen omgaan!

'Indonesische vrouwen met Nederlandse echtgenoten werden vermoord. Mijn moeder, en veel andere moeders, hebben het heel lang geheim gehouden. Pas veel later durfde ze te vertellen dat zij een Nederlandse man had gehad.'

Het verhaal van Elly Hoektini in Kudus, Java

Schaamte

De vader van Jan is gelegerd in de buurt van Semarang als Nederlandse militair. Jan’s moeder werkt in de kazerne in de keuken en als wasvrouw. Zij valt direct voor de grote Nederlander: hij is aantrekkelijk en leuk. Als Jan’s moeder na een jaar in verwachting raakt, vertrekt zij uit schaamte voor haar omgeving naar Djakarta om de zwangerschap te volbrengen en te bevallen.

Luwi Velleman is geboren in 1949 en woont in Semarang, in de wijk Jangli. Zijn vader, Louis Velleman, heeft de kleine Luwi nog in zijn armen gehad en gekoesterd, totdat in 1949 alle Nederlandse soldaten terug moest keren naar Nederland. Vader Louis liet zijn meisje en kind achter in Indonesie met de bedoeling zo snel mogelijk terug te keren, met een baan en toekomstperspectief op zak. Daar is het uiteindelijk nooit van gekomen. Luwi heeft zijn vader nooit gezien. Hij leefde al die tijd in de veronderstelling dat zijn vader hem moedwillig in de steek had gelaten. Totdat hij in 1990 een brief uit Australie ontving...

Dien groeit op in Semarang bij haar moeder en in het weeshuis van de Franciscanessen. Ze werkte als verpleegster in het Elizabeth-ziekenhuis tot ze op haar dertigste naar Nederland vertrekt. Dan begint de zoektocht naar haar Nederlandse soldatenvader. Ze vindt er twee, en ook nog een halfbroer die van haar bestaan niet wist.

Jecky is geboren en getogen op Bali. Zijn soldatenvader vertrekt nog voor zijn geboorte naar Java en daarna naar Nederland. Als 34 jaar later, na een lange speurtocht, zijn vader Jack achterhaald wordt, wil deze niet meer reizen vanwege zijn hoge leeftijd. En Jecky durft de reis naar Nederland niet aan. Ze zullen elkaar nooit ontmoeten. Toch komt vader Jack uiteindelijk in Jecky's leven terug.