Recensie Tuan Papa (De Groene Amsterdammer)

'Voor uw gonorroe'

In de Andere tijden special Door soldatenogen, waarin een indringend beeld werd gegeven van de vuile oorlog die 'politionele actie' werd genoemd, is een idyllischc passage te zien. Een groepje Javaanse meisjes en Hollandse jongens zit op de grond. Meisje stoot lachend haar schouder tegen die van jongen. Hij duwt terug en ze vlijt haar arm om zijn nek. Die hij prompt weghaalt. Waarschijnlijk mogen ze hem zo in Holland niet zien. Onder 'ze' zou immers best zijn verloofde kunnen zijn. Opvallend tafereel, want intieme betrekkingen tussen soldaten en lndonesische vrouwen waren er geheid, maar zichtbaar werden ze zelden.

Geen wonder dat dit beeld terugkomt in een nieuwe special van Andere tijden: Tuan Papa. Die is helemaal gewijd aan dit soort relaties en de kinderen die eruit voortkwamen. De onvolledige versie die ik zag is al overtuigend. Interviews met, bij wijze van spreken, de jongelui op de gropnd (nu hoogbejaard) en met sommige van hun kinderen vormen de hoofdmoot, geillustreerd met verbluffend toepasselijk archiefbeeld. Vanafhet begin is het raak. Man vertelt dat hij zich al op 11 mei 1945 aanmeldt om lndie te bevrijden. Je bent twintig, wilt avontuur en kan 'op staatskosten' ver weg voor een nobel doel. Eerst verloofde hij zich nog na twee jaar verkering. Liever was hij getrouwd maar zo gek kreeg hij haar niet: als ze meteen in verwachting raakte en hij sneuvelde, dan zat zij mooi met een baby. 'Dus ging ik als maagd naar lndie', zegt de oude man.

Klik hier voor het hele artikel in pdf.

Gepubliceerd in weekblad De Groene Amsterdammer (onafhankelijk, kritisch en betrokken), op donderdag 24 juni 2010 (P 42 )

Tekst: Walter van der Kooi